Chu kỳ 10 năm dịch sốt xuất huyết
altTP.HCM MQ==sắp Mg==vào Mw==đỉnh NA==điểm NQ==dịch Ng==SXH Nw==
 
Số OA==ca OQ==mắc MTA=sốt MTE=xuất MTI=huyết MTM=(SXH) MTQ=đang MTU=tăng MTY=nhanh MTc=tại MTg=nhiều MTk=địa MjA=phương. MjE=Riêng MjI=ở MjM=Hà MjQ=Nội, MjU=số MjY=ca Mjc=mắc Mjg=tăng Mjk=cao MzA=nhất MzE=nước: MzI=gấp MzM=gần MzQ=12 MzU=lần MzY=so Mzc=với Mzg=cùng Mzk=kỳ NDA=2008. NDE=Ông NDI=Vũ NDM=Sinh NDQ=Nam, NDU=Phó NDY=cục NDc=trưởng NDg=Cục NDk=Y NTA=tế NTE=dự NTI=phòng NTM=và NTQ=môi NTU=trường, NTY=Bộ NTc=Y NTg=tế NTk=nhận NjA=định: NjE=
 
Nguyên NjI=nhân NjM=của NjQ=SXH NjU=tăng NjY=cao, Njc=một Njg=phần Njk=do NzA=tính NzE=chu NzI=kỳ NzM=của NzQ=dịch, NzU=khoảng NzY=10 Nzc=năm/lần. Nzg=VN Nzk=chúng ODA=ta ODE=đã ODI=từng ODM=ghi ODQ=nhận ODU=những ODY=vụ ODc=dịch ODg=lớn ODk=vào OTA=các OTE=năm OTI=1987, OTM=1998 OTQ=và OTU=nay OTY=là OTc=2009. OTg=
 
Trong OTk=những MTAwnăm MTAx1998 MTAy-2007, MTAzdịch MTA0chủ MTA1yếu MTA2xảy MTA3ra MTA4tại MTA5khu MTEwvực MTExĐBSCL MTEy(chiếm MTEzđến MTE080-90%). MTE1Nhưng MTE2đến MTE3nay, MTE4diễn MTE5biến MTIwdịch MTIxtễ MTIycủa MTIzSXH MTI0đã MTI1thay MTI2đổi. MTI3SXH MTI4không MTI5chỉ MTMwxảy MTMxra MTMyở MTMzphía MTM0Nam MTM1nữa MTM2mà MTM3đã MTM4lan MTM5ra MTQwmiền MTQxBắc. MTQyTrong MTQzđó, MTQ0Hà MTQ1Nội MTQ2hiện MTQ3đang MTQ4là MTQ5điểm MTUwnóng.  
Thưa MTUxông, MTUytừ MTUznhiều MTU0năm MTU1nay, MTU2tại MTU3Hà MTU4Nội MTU5vẫn MTYwtồn MTYxtại MTYyvi-rút MTYzvà MTY0muỗi MTY1truyền MTY2bệnh, MTY3nhưng MTY4tại MTY5sao MTcwnăm MTcxnay MTcylại MTczcao MTc0bất MTc1thường MTc2như MTc3vậy? MTc4
 
Theo MTc5tôi, MTgwnhững MTgxnăm MTgyqua MTgzvẫn MTg0có MTg1muỗi MTg2truyền MTg3bệnh, MTg4có MTg5khối MTkwcảm MTkxthụ MTky(người), MTkznhưng MTk0chưa MTk1có MTk2sự MTk3xâm MTk4nhập MTk5rộng MjAwrãi MjAxcủa MjAyvi-rút MjAztrong MjA0đàn MjA1muỗi MjA2truyền MjA3bệnh. MjA4Do MjA5nhiều MjEwnăm MjExkhông MjEycó MjEzdịch MjE0lớn, MjE1tỷ MjE2lệ MjE3người MjE4có MjE5miễn MjIwdịch MjIxthấp, MjIydẫn MjIzđến MjI0số MjI1người MjI2nhạy MjI3cảm MjI4với MjI5SXH MjMwrất MjMxcao. MjMyKhi MjMzcó MjM0muỗi MjM1nhiễm MjM2vi-rút MjM3truyền MjM4bệnh MjM5là MjQwdịch MjQxbùng MjQyphát. MjQz
 
Tại MjQ0phía MjQ1Bắc, MjQ2mới MjQ3chỉ MjQ4có MjQ5khoảng MjUw5-10% MjUxngười MjUydân MjUzcó MjU0kháng MjU1thể MjU2với MjU3SXH. MjU4Trong MjU5khi MjYwtại MjYxcác MjYytỉnh MjYzthành MjY0phía MjY1Nam, MjY2tỷ MjY3lệ MjY4này MjY5lên Mjcwđến Mjcx70-85%. MjcyNgoài Mjczra, Mjc0việc Mjc1diệt Mjc2bọ Mjc3gậy Mjc4còn Mjc5chưa Mjgwtriệt Mjgxđể. MjgyVì Mjgzvậy, Mjg0việc Mjg1phát Mjg2hiện, Mjg3xử Mjg4lý Mjg5triệt Mjkwđể Mjkxnguồn Mjkytruyền Mjkzbệnh Mjk0là Mjk1vô Mjk2cùng Mjk3quan Mjk4trọng. Mjk5Không MzAwchỉ MzAxngành MzAyy MzAztế MzA0mà MzA1chính MzA2người MzA3dân MzA4rất MzA5cần MzEwchủ MzExđộng, MzEytích MzEzcực MzE0diệt MzE1bọ MzE2gậy. MzE3Vì MzE4muỗi MzE5và MzIwbọ MzIxgậy MzIylà MzIzdo MzI0chính MzI1người MzI2dân MzI3"nuôi" MzI4trong MzI5các MzMwdụng MzMxcụ MzMychứa MzMznước MzM0tồn MzM1tại MzM2trong MzM3các MzM4hộ MzM5gia MzQwđình.
 
Nhưng MzQxdịch MzQySXH MzQztăng MzQ0cao MzQ1bất MzQ2thường MzQ3tại MzQ4Hà MzQ5Nội MzUwcó MzUxphải MzUydo MzUzvi-rút MzU0gây MzU1bệnh MzU2đã MzU3biến MzU4đổi?
 
Vi-rút MzU5gây MzYwSXH MzYxtại MzYyHà MzYzNội MzY0hiện MzY1vẫn MzY2là MzY3vi-rút MzY4Dengue MzY51 Mzcw(D1), Mzcxnằm Mzcytrong Mzczsố Mzc04 Mzc1týp Mzc2vi-rút Mzc3gây Mzc4SXH. Mzc5Nếu Mzgwcùng Mzgxlúc Mzgycả Mzgz4 Mzg0týp Mzg1vi-rút Mzg2gây Mzg3SXH Mzg4lưu Mzg5hành, Mzkwkhi Mzkxđó Mzkytình Mzkzhình Mzk0dịch Mzk1sẽ Mzk2diễn Mzk3biến Mzk4phức Mzk5tạp NDAwhơn.  NDAxTại NDAyphía NDAzBắc, NDA0mới NDA1chỉ NDA2có NDA3khoảng NDA45-10% NDA5người NDEwdân NDExcó NDEykháng NDEzthể NDE0với NDE1SXH. NDE2Trong NDE3khi NDE4tại NDE5các NDIwtỉnh NDIxthành NDIyphía NDIzNam, NDI0tỷ NDI1lệ NDI2này NDI3lên NDI4đến NDI570-85%.
 
Trước NDMwđây, NDMxngười NDMyta NDMzcho NDM0rằng NDM1vi-rút NDM2D2 NDM3có NDM4khả NDM5năng NDQwgây NDQxbệnh NDQynặng NDQznhất. NDQ0Nhưng NDQ1thực NDQ2tế NDQ3không NDQ4hoàn NDQ5toàn NDUwnhư NDUxvậy. NDUyNgay NDUzcả NDU0với NDU1SXH NDU2do NDU3vi-rút NDU4D1, NDU5nếu NDYwkhông NDYxđược NDYyđiều NDYztrị NDY0kịp NDY1thời NDY2cũng NDY3vẫn NDY4rất NDY5nguy NDcwhiểm. NDcxHiện NDcytại, NDczchưa NDc0có NDc1cơ NDc2sở NDc3khoa NDc4học NDc5khẳng NDgwđịnh NDgxsự NDgybiến NDgzđổi NDg0của NDg1vi-rút NDg2này.
 
Vì NDg3sao NDg4nhiều NDg5bệnh NDkwnhân NDkxcó NDkybiểu NDkzhiện NDk0như NDk1SXH NDk2nhưng NDk3lại NDk4không NDk5phát NTAwhiện NTAxthấy NTAyvi-rút NTAzgây NTA0bệnh NTA1SXH? NTA2Trong NTA3khi NTA4đó, NTA5có NTEwthông NTExtin NTEytrong NTEzcộng NTE0đồng NTE1lo NTE2ngại NTE3về NTE4việc NTE5xuất NTIwhiện NTIxthêm NTIymột NTIzloại NTI0muỗi NTI1mới NTI2có NTI3khả NTI4năng NTI5truyền NTMwSXH, NTMxgây NTMykhó NTMzkhăn NTM0trong NTM1việc NTM2kiềm NTM3chế NTM4dịch NTM5lây NTQwlan?
 
Theo NTQxchúng NTQytôi NTQzđược NTQ0biết, NTQ1tại NTQ2Hà NTQ3Nội NTQ4có NTQ5khoảng NTUw30% NTUxsố NTUymẫu NTUzđược NTU0xét NTU1nghiệm NTU2cho NTU3kết NTU4quả NTU5dương NTYwtính NTYxvới NTYyvi-rút NTYzgây NTY0SXH. NTY1Hiện NTY2tượng NTY3này NTY4có NTY5thể NTcwlý NTcxgiải: NTcyngoài NTczSXH NTc0do NTc1vi-rút NTc2Dengue NTc3gây NTc4nên NTc5còn NTgwcó NTgxthể NTgycó NTgzbệnh NTg0nhân NTg1sốt NTg2do NTg3vi-rút NTg4Chikungunya. NTg5
 
Bệnh NTkwdo NTkxmuỗi NTkyvằn NTkzAedes NTk0albopictus NTk1truyền NTk2có NTk3biểu NTk4hiện NTk5giống NjAwSXH. NjAxBộ NjAyY NjAztế NjA0đã NjA1giao NjA2cho NjA3các NjA4Viện NjA5Vệ NjEwsinh NjExdịch NjEytễ/Pasteur NjEzđiều NjE0tra NjE1xác NjE2minh NjE3sự NjE4tồn NjE5tại NjIwcủa NjIxvi-rút NjIynày. NjIzCả NjI0hai NjI1loại NjI2muỗi NjI3truyền NjI4bệnh NjI5này NjMwđều NjMxcó NjMymặt NjMztại NjM0Hà NjM1Nội, NjM2chúng NjM3đều NjM4đã NjM5được NjQwbiết NjQxđến NjQyvà NjQzcó NjQ0hóa NjQ1chất NjQ2diệt. NjQ3Vì NjQ4vậy, NjQ5người NjUwdân NjUxkhông NjUynên NjUzhoang NjU0mang. NjU1Hiện NjU2chưa NjU3có NjU4loại NjU5muỗi NjYwlạ NjYxnào NjYyxuất NjYzhiện. NjY0Nhưng NjY1người NjY2dân NjY3cần NjY4nâng NjY5cao Njcwý Njcxthức Njcyphòng Njczbệnh. Njc0Hiện Njc1nay, Njc2vắc-xin Njc3phòng Njc4SXH Njc5mới Njgwđang Njgxtrong Njgygiai Njgzđoạn Njg0thử Njg1nghiệm.
 
Thưa Njg2ông, Njg3một Njg4số Njg5bệnh Njkwnhân NjkxSXH Njkynhập Njkzviện Njk0khi Njk1bệnh Njk2trong Njk3tình Njk4trạng Njk5nặng NzAwdo NzAxtrước NzAynhập NzAzviện NzA0bị NzA1chẩn NzA2đoán NzA3bỏ NzA4sót NzA5“loại NzEwtrừ NzExSXH”. NzEyTình NzEztrạng NzE0này NzE1có NzE2được NzE3khắc NzE4phục?
 
Thông NzE5thường, NzIwnếu NzIxxét NzIynghiệm NzIztìm NzI0kháng NzI1thể NzI2SXH, NzI3phải NzI4chờ NzI5đến NzMwngày NzMxthứ NzMy5, NzMzkể NzM0từ NzM1khi NzM2có NzM3sốt, NzM4hoặc NzM5phân NzQwlập NzQxvi-rút NzQytrong NzQzmáu NzQ0bệnh NzQ1nhân NzQ21-3 NzQ3ngày NzQ4đầu. NzQ5
 
Hiện NzUwnay, NzUxcác NzUybác NzUzsĩ NzU0điều NzU1trị NzU2vẫn NzU3dựa NzU4vào NzU5chẩn NzYwđoán NzYxlâm NzYysàng, NzYztheo NzY0dõi NzY1kết NzY2quả NzY3xét NzY4nghiệm NzY5công Nzcwthức Nzcxmáu, Nzcytheo Nzczdõi Nzc0chỉ Nzc1số  Nzc2tiểu Nzc3cầu Nzc4để Nzc5có Nzgwhướng Nzgxchẩn Nzgyđoán, Nzgzđiều Nzg0trị Nzg1SXH. Nzg2Bộ Nzg3Y Nzg4tế Nzg5đã Nzkwban Nzkxhành Nzkyphác Nzkzđồ Nzk0chẩn Nzk1đoán Nzk2điều Nzk3trị Nzk4bệnh Nzk5này. ODAwHiện ODAxtại, ODAymột ODAzsố ODA0nước ODA1trong ODA2khu ODA3vực ODA4(như ODA5Singapore) ODEwvà ODExmột ODEysố ODEzcơ ODE0sở ODE1trong ODE2nước ODE3đã ODE4sử ODE5dụng ODIwphương ODIxpháp ODIyxét ODIznghiệm ODI0mới, ODI1giúp ODI2tìm ODI3kháng ODI4nguyên ODI5của ODMwvi-rút ODMxSXH ODMyngay ODMztrong ODM01-3 ODM1ngày ODM2đầu ODM3khi ODM4có ODM5biểu ODQwhiện ODQxbệnh. ODQyViệc ODQznày ODQ0giúp ODQ1rất ODQ2nhiều ODQ3cho ODQ4chẩn ODQ5đoán, ODUwđiều ODUxtrị ODUySXH ODUzsớm. ODU0Ban ODU1điều ODU2hành ODU3SXH ODU4quốc ODU5gia ODYwđang ODYxtrình ODYyđề ODYzxuất ODY0cho ODY1phép ODY2sử ODY3dụng ODY4xét ODY5nghiệm ODcwnày ODcxrộng ODcyrãi ODczhơn.
 
Trích ODc0từ_Việt ODc1Nam ODc2Net